Вымаўленьне
Як вымаўляць ę — насавое «э»
IPA[ɛ̃ ~ em/en/eń; канец = e]
ę ўнутры слова чытаецца па суседзе: перад p/b — [em] (zęby), перад t/d/c/dz/cz — [en] (będę), перад ć/dź — [eń] (będzie), перад k/g — [eŋ] (ręka, dziękuję). На канцы слова ę заўжды = чыстае [e]: idę, robię, się — бяз носу і бяз «м».
ę
Тыповая памылка
На канцы цягнуць насавое ę або кажуць «-ем». Норма для вучняў: końcowe ę = [e] (piszę → [pisze], się → [sie]).
Як паставіць гук
- 01Унутры слова глядзіце на наступны зычны: em / en / eń / eŋ.
- 02На канцы слова заўжды кароткае чыстае [e] — бяз носу і бяз «м».
- 03Словы: zęby, będę, będzie, ręka, dziękuję, idę, się.
Словы для трэніроўкі
Абярыце настаўніка — слова прагучыць ягоным голасам · Mirosław
zęby
зубы
[zemby] — зубы
będzie
будзе
[beńdzie] — будзе
dziękuję
дзякуй
[dzieŋkuje] — дзякуй
idę
іду
[ide] — іду
Пытаньні
- Ці трэба вымаўляць ę на канцы слова?
- Вымаўляйце як звычайнае [e] бяз насавасьці. Так правільна: idę → [ide], się → [sie]. Не дадавайце «-ем».
- Чым ę адрозьніваецца ад ą?
- Абодва насавыя, але розная «база»: ę ад «э», ą ад «о». Правілы суседа падобныя (em/en vs om/on), але на канцы ę губляе нос, а ą часта захоўвае насавое адценьне.
- Як праверыць dziękuję?
- Унутры — [eŋ] перад k (dzieŋkuje), на канцы — чыстае [e]. Запішыце слова ў практыцы і параўнайце з эталонам настаўніка.
Глядзіце таксама
rz
Як вымаўляць rz і ż у польскай
si · ci · zi
Мяккія si, ci, zi, dzi у польскай
sz · cz · ż
Цьвёрдыя sz, cz, ż у польскай
Далей — тэматычныя фразы: Фразы · Літары і гукі
Праверце ę уголас
Запішыце фразу з гэтым гукам — AI-выкладчык скажа, трапілі вы ці не.